Locatie: Oude Conservatorium

De eerste instelling voor hoger onderwijs voor muziek in wat nu Duitsland is, het Leipziger Muziekconservatorium, werd op 2 april 1843 geopend op de binnenplaats van het oude Gewandhaus aan de Neumarkt. De bekendste medeoprichter was de toenmalige Gewandhaus-kapelmeester Felix Mendelssohn Bartholdy (1809 - 1847). Andere gerenommeerde collega's aan het Conservatorium waren onder meer de concertmeester van het Gewandhaus Ferdinand David (1810 - 1873), de pianist Ignaz Moscheles (1794 - 1870), de componisten Robert Schumann (1810 - 1856), Niels W. Gade (1817 - 1890) en Carl Reinecke (1824 - 1910).

De vakinhoudelijke canon van de instelling omvatte aanvankelijk alleen piano, viool, orgel, zang en compositie. Pas in de loop van de 19e eeuw werd het aanbod van cursussen uitgebreid met gangbare orkestinstrumenten. Het conservatorium verwierf snel internationale bekendheid – ook door de nauwe samenwerking met de Gewandhausorchester. Studenten, zowel mannen als vrouwen, kwamen uit verschillende Europese landen en later uit de VS om hier hun studie te beginnen. Bekende studenten uit de eerste decennia waren onder meer Edvard Grieg, die van 1858 tot 1862 in Leipzig verbleef, en Leos Janacek, die van 1879 tot 1880 aan het conservatorium studeerde. In 1887 verhuisde het conservatorium naar een nieuw gebouw aan de Grassistraße 8 in de muziekwijk, de huidige Universiteit voor Muziek en Theater.